2023

Tijdens de Kerst kwam de Britse schrijver/acteur/regisseur (en meer) Stephen Fry uit de kast als Jood. In zes minuten legt hij uit dat hij nooit zo stil had gestaan bij die Joodse afkomst, totdat afgelopen najaar openlijk antisemitisme de kop op stak.

Na een voorstelling ben ik altijd beschikbaar voor een gesprek met publiek. Dan delen we gevoelens of beantwoord ik vragen. Veel vragen gaan over het maken van de show. Ik leg uit dat het het met een idee begint en iets wordt door te doen. Ik vertrouw op het proces.

Zondag 10 december spelen we om 15:00 uur de première van ‘Een Poppenhuis’, Henrik Ibsen’s klassieker. Het stuk was baanbrekend voor de rol van de vrouw in de samenleving en de vonk die de vrouwenbeweging hielp ontstaan. Ik speel ‘Nora Helmer’, de vrouw des huizes.

De NOS, BBC en AP erkennen vandaag (pas!) dat er met burgers gruwelijke dingen zijn gedaan bij de aanval op Israëlische dorpen en het muziekfestival. Dat is ruim twee maanden nadat de eerste films met de ellende online verschenen. Notabene omdat de daders een deel van de ellende zelf streamden.

In December speel ik vlak voor de kerst drie keer Oscar en Oma Rozerood. “Een fabel van liefde en vriendschap, een anti-gif vol tolerantie en harmonie”, aldus een recensent. Een warme voorstelling dus voor in de donkere dagen. Tickets:

Zaterdag speelde ik in het kader van de Internationale dag van de Palliatieve Zorg mijn voorstelling Oscar en Oma Rozerood twee keer in Apeldoorn. Het was een geweldig weekend. Ik vond het spannend, want twee keer achter elkaar stond ik voor een zaal vol mensen zoals Oma Rozerood.

Bij het begin van de Russische aanval op Oekraïne vluchtten vrienden van me met hun oma en kinderen naar Nederland. Ze zaten in de zaal toen ik op vorig jaar 9 mei in Amsterdam mijn theatervoorstelling ‘Zij zagen Oorlog’ speelde. Het was een emotioneel weerzien.

Mijn eerste kennismaking met de Michael Checkov acteertechniek was een 30-jaar oude opname van een workshop. Docente Joanna Merlin legde de techniek van het psychologisch gebaar uit. Dat is een simpele en ontzettend doeltreffende acteertechniek om je transformeren tot een karakter.

En zo wonen mijn beide ouders in een land dat in oorlog is. Ongelofelijk. Als ik dit tik zie ik berichten over jonge vrouwen die in Zuid-Israël worden verkracht, daarna vermoord om vervolgens naakt over straat te worden gesleept. Wat denkt Hamas met deze acties te bewijzen?

Sinds 2005 wordt elke 2e zaterdag in oktober de internationale dag van de palliatieve zorg georganiseerd. Veel aspecten daarvan worden ingevuld door vrijwilligers, zoals Oma Rozerood.

Op vrijdag 29 september speel ik ruim een uur uit mijn avondvullende voorstelling ‘Arum dem Fayer’ in Theater de Stoomfabriek in Dalfsen. Daarin zing ik liederen in ondermeer Jiddisch, Hebreeuws, Ladino, Oekraïens en Nederlands. Ik vertel over de rol van de liederen in mijn leven. Sofia van Veen ondersteunt me en speelt haar circustheateract ‘Eters’.

Ze werd geboren in het jaar dat Stalin, na de dood van Lenin, in de USSR de macht grijpt. En ze overleed eergisteren in het Rusland onder Poetin. Mijn oma was de vleesgeworden veerkracht, een baken van optimisme en mentaal scherp tot de laatste adem. Ze woonde haar hele leven in haar geliefde stad Sint-Petersburg.

Ook in 2023 en 2024 speel ik ‘Zij zagen Oorlog’ om geld in te zamelen voor Oekraïne. In samenwerking met MyZwolle werken we aan de heropbouw van Lukashivka, een dorp tussen Kiev en de Russische grens. De eerste voorstellingen spelen we in samenwerking met het Apostolisch Genootschap en zijn in Harderwijk en Nijmegen.

Veel mensen verbazen zich over de uiteenlopende rollen die ik speel en zo kort achter elkaar. Zelfs door elkaar, zoals bij mijn theatervoorstelling Oscar en Oma Rozerood. Dat is ook zo. Maar acteren is mijn werk, want Ksenia is actrice.

Vrijheid begint pas als iedereen gelukkig is. De woorden zijn van de jonge Nadja, die in Leningrad woont en filmster wil worden. Mijn Russische oma zou ze ook gezegd kunnen hebben. De tweede wereldoorlog maakt een einde aan Nadja’s ambitie. De stad wordt omsingeld en uitgehongerd. Nadja overleeft het niet.

In Nederland maakte ik kennis met de tweede wereldoorlog in West-Europa toen mijn man Oorlogswinter van Jan Terlouw voorlas aan onze dochter en mij. Het verhaal over de 16-jarige Michiel toont alledaagse situaties in tijd van oorlog.

Op vrijdag 26 mei speelt mijn dochter Sofia van Veen op Festival Tussenland in Ter Pelkwijkpark in Zwolle om 19.00 uur de openingsact “Eters” voor het wereldberoemde duo Juggling Tango. Ik begeleid haar daarbij op gitaar. Plaats van handelen is het hoofdpodium, of te wel de Circuspiste Wijzonol. In ETERS krijgt Sofia plotseling bezoek.

Na vier dagen heftige pijn, kon ik vandaag terecht bij specialisten. Ze hadden goed nieuws en slecht nieuws. Eerst maar het goede nieuws Er is geen medische ingreep nodig, want de aandoening is mechanisch. Het gaat om spieren en de ruggengraat.

Dank iedereen voor alle lieve wensen. Een speciaal woord van dank ook aan de behulpzame gasten in het logegebouw van de Loge “Sint Lodewijk” in Nijmegen. In het bijzonder wil ik Nicole bedanken voor de ultieme tip over hoe te liggen met die rugpijn.

“Er moest een kraan aan te pas komen” zegt Oma Rozerood tegen Oscar als ze weer een tegenstander tegen de grond heeft gewerkt. Vandaag was Ksenia aan de beurt, want tijdens de voorstelling in Nijmegen op 4 mei schoot het in haar rug. Ze verbeet de pijn en speelde de voorstelling op het tandvlees af.