Mensen zoals u en ik

FILM: Mensen zoals u en ik nemen beslissingen die verstrekkende gevolgen kunnen hebben. Soms is de consequentie direct zichtbaar, maar dat is lang niet altijd het geval. Maar hoelang kunt u omgaan met die onzekerheid?

Mensen zoals u en ik maken keuzes en hebben om te gaan met de consequenties.

Zij zagen Oorlog is een toneelvoorstelling over het nemen van beslissingen onder moeilijke omstandigheden en weten dat je moet dealen met onbekende consequenties. Ksenia Marasanova kruipt in de huid van 5 mensen en speelt hun dilemma. De spiegel die ze u zo voorhoudt brengt u bij die ene vraag: wat zou u doen?

U maakt kennis met een moeder, een Duitse soldaat, een joodse echtgenote, een boerenknecht en een tiener. U beleeft hun verhaal, hoort hun liederen en daarin ontdekt u het dilemma. En wat zou u doen?

De toneelvoorstelling ‘Zij zagen Oorlog’ duurt 5 kwartier en kent geen pauze. Ksenia Marasanova speelt de voorstelling tussen 20 maart en 9 mei in diverse theaters en tijdens een aantal herdenkingen door heel Nederland.

Bezoek de speellijst voor actuele data en locaties.

De voorstelling ging in de Zwolse Schouwburg in première en daar was RTV Oost bij. De TV-reportage die RTV-Oost maakte over Ksenia en Zij zagen Oorlog kunt u hier vinden.

Mensen zoals u en ik in oorlog - Zij zagen oorlog.
Mensen zoals u en ik in oorlog. Keuzes en consequenties. Opdat we nooit vergeten.

Deel dit:

Details bepalen ontwikkeling van een theatervoorstelling

Details bepalen ontwikkeling van een theatervoorstelling: ksenia marasanova experimenteert met licht en silhouetten voor haar voorstelling Oscar en Oma Rozerood.
Een studie naar licht en silhouetten. (Foto: Roy van Veen)

Details bepalen ontwikkeling van een theatervoorstelling. De kleine dingen, zoals dat heet. Dat is het spel van de actrice, bewegingen over de vloer, de plek van het decor, het licht, eventueel ondersteunende audio en natuurlijk een correct gebrachte tekst.

Ik leer de tekst van buiten en spreek die een aantal keer uit, totdat de betekenis en de intentie duidelijk wordt. Als ik deze intentie in mijn lichaam voel, komen de creatieve ideeën over de houding, de beweging in de ruimte en de muziek.

Woord voor woord enzin voor zin, ontstaat er een scene. Die speel ik een aantal keer achter elkaar en dan voel ik vanzelf waar ik qua emotie of de betekenis mis zit. Tegelijkertijd gebruik ik de camera om met een derde oog een overzicht te houden over de ruimtegebruik. Dat pad bewandel ik alleen, totdat ik het gevoel krijgt dat ik mijn keuzes kan verantwoorden. Met die grove schets ga ik naar de regisseur.

Die kijkt naar de dramatische ontwikkeling en de mise-en-scene, maakt de keuzes scherper, of komt met beter passende interpretatie en soms met nieuwe ideeën. De richting van een voet of een hand kan een wereld van verschil betekenen. Dergelijke details bepalen de ontwikkeling van een theatervoorstelling. Samen komen we tot een doorleefde weergave van een verhaal met geloofwaardige karakters en echte emoties. Dat is een super creatief proces waar ik extreem van geniet.

Details bepalen ontwikkeling van een theatervoorstelling: Ksenia Marasanova speelt Oscar en Oma Rozerood en experimenteert met doeken.
Een experiment met doeken en dans. (Foto: Roy van Veen)

Daarna komt de muziek en dat is een heel belangrijk onderdeel van elke theatervoorstelling. Muziek bepaalt een deel van de emotie en vaak ook het ritme in de vertelling. Je kunt ermee tot rust komen of worden geprikkeld tot spannende ontwikkelingen. Ik experimenteer met diverse soorten muziek, oud en nieuw. En als ik uiteindelijk een goed idee heb van wat ik nodig heb, dan laat ik dat maken.

Het licht ontwerpen we tijdens een aantal voorstellingen voor een lege zaal en ook daarin laat ik me leiden door mijn gevoel. Als dat goed zit, dan kijk ik hoe het werkt voor het publiek en als dat niet past, dan doen we het opnieuw.

Als ik uiteindelijk een voorstelling heb die voor 95% staat, dan speel ik hem voor intimi. Dat zijn een paar voorstellingen en de feedback gebruik ik voor de finetuning.

Dan volgen een paar try outs voor publiek van uiteenlopende leeftijden en met wisselende achtergrond. De meningen van de toeschouwers gebruik ik om de definitieve puntjes op de i te zetten, want uiteindelijk gaat het bij het ontwikkelen van een theatervoorstelling om de details.

Dan is het de hoogste tijd om even wat afstand te nemen. Ik ga een paar weken wat anders doen. Werken aan een nieuw concept, liedjes spelen of een ander optreden voor te bereiden.

Op die manier kijk ik enige maanden later dan met verse ogen naar mijn voorstelling. Dan pas ik hem hier en daar nog aan. Vervolgens repeteer ik zo’n 4 uur per dag en daarna ga ik ermee het theater in.

De doorlooptijd van het proces is voor elke voorstelling gelijk. Detailinvulling verschilt door de herkomst van het verhaal of de muziek. Hier leg ik de verschillen uit tussen ‘Zij zagen Oorlog’ en de voorstelling die ik aan het ontwikkelen ben.

In mijn nieuwsbrieven vertel ik meer over het ontwikkelproces van een voorstelling en daarin vind je ook meer foto’s of film. Als je dat interessant vindt dan kun je je hier (gratis) aanmelden.

Deel dit:

Zeg het maar!

Oorlog overvalt zes mensen. Ze moeten een keuze maken en leven met de consequenties daarvan. In 75 minuten vertel ik hun verhaal. 

Zij zagen Oorlog is ontwapenend, doch confronterend. Want wat zou jij doen?

Vanaf 20 maart in Venlo tot en met de viering van “De dag van de overwinning” op 9 mei in Amsterdam. En tussentijds door heel het land. 

Zij zagen Oorlog maakt onderdeel uit van de theateragenda van Comité 4 & 5 mei. Ik speel de voorstelling op diverse herdenkingen. 

De speellijst voor Zij zagen Oorlog vind je hier.

Deel dit:

We mogen weer (een soort van) 

Daar waren de verlossende woorden van Ernst Kuipers en Mark Rutte: er komt lucht voor de culturele sector. Goed nieuws, maar laten we met elkaar niet net doen alsof de wereld weer open is, want daar zijn we nog ver van verwijderd. De realiteit is dat we het met de situatie moeten doen, maar laten we het vooral niet normaal vinden dat we opgescheept zitten met een overheid die oproept om mensen te discrimineren met een 3G-maatregel die volgens dezelfde overheid niet werkt. 

Als de persconferentie het voorbeeld moet zijn voor het Nieuwe Elan, dan komt dat slecht uit de startblokken. Een beleid gebouwd op een QR-code, dus gericht op discriminatie, is niet normaal en mag dat ook niet worden. 

Dat de premier, die vorig jaar vanwege discriminatie aftrad, het nieuwe beleid onderbouwde met met onjuiste interpretaties van statistieken zou iedereen te denken moeten geven. Dat de nieuwe minister van Volksgezondheid daar keihard in mee gaat is reden om wakker te liggen. 

Dat werd afgedekt met de mantel van populistisch optimisme en een alles-naar-je-toe-rekenen afrondingsbeleid. De meeste pers slikte het voor zoete koek en een beetje communistisch heerser is jaloers hoe Rutte de media aan de voet heeft (hulde voor BNR en Geenstijl die de statistieken wel degelijk ter discussie stelden en de onzin ervan aantoonden),

We gaan in de culturele sector dus van start onder een 3G beleid: zonder QR code geen toegang tot musea, bioscopen, bibliotheken en theaters. De regering is bang dat je wat leert en dat geeft te denken. 

Verder geldt in theaters de 1.5 meter regel. Dat betekent dat er gewerkt kan worden met een bezetting van 20-25% en dat is voor een theater of maker niet een break-even situatie, laat staan dat iemand daar de huur van kan betalen. 

Mark Rutte heeft het in zijn rekensommetjes over 33% bezetting en dat is precies zo’n voorbeeld van alles naar je toe rekenen. Als je in een regio speelt waar veel gezinnen met meer dan 5 kinderen tegelijk naar het theater gaan, dan is een bezetting van 30% theoretisch inderdaad haalbaar. 

Het sturen op theoretische haalbaarheid en populistisch opportunisme werd diezelfde week nog gelochenstraft. Het regime Rutte moest vlak na het aantreden al een tegenvaller van 5 miljard presenteren, wegens belastingheffingen die volgens de Hoge Raad in strijd zijn met de wet. 

Ai. 

Maar positief bekeken kan ‘een beetje open’ een hele hele kleine stap in de goede richting zijn, zolang we met zijn allen maar realiseren dat discriminatie niet normaal is en ook nooit wordt. Het afbouwen van de QR-regeling en het daarmee gemoeide geautomatiseerde registratiesysteem moet centraal staan in alles wat we elkaar doen. Het toeslagenschandaal bewijst de noodzaak van een kritische houding jegens de overheid en haar systemen en processen. 

Dus ja, ik ga “Zij zagen Oorlog” spelen. Tot en met 9 mei in theaters, op herdenkingen en festivals met een voorstelling over vrijheid, het individueel maken van keuzes en de consequenties daarvan. 

Opdat we nooit vergeten.

Deel dit:

We spelen dus voorlopig niet

De persconferentie was duidelijk: sekswerkers, kappers en winkels open, de rest blijft even dicht. Je merkte het vandaag in de binnensteden: het was ranzig druk en diverse gemeentelijke besturen riepen op om thuis te blijven, want voordat je het weet help je een virus van boter op je hoofd en ontwetendheid te verspreiden. Enfin, het is een ontzettend pijnlijke situatie voor de horeca en podiumdieren zoals ik, maar daar doe je niets aan. 

Voor de sekswerkers ben ik blij, want dat zijn net als ik ZZP’ers, die niet of slechts heel beperkt door de regering voor geleden schade gecompenseerd worden, dus super tof dat die weer een paar centen kunnen verdienen. Wel hoop ik dat ze niet gelijk de halve tweede kamer over zich heen krijgen. Genaaid worden met een lockdown is één ding, maar niemand zit er op te wachten om na enige maanden broodroof te moeten dealen met de depositie van de Woordvoerder Stikstof.

Op 25 januari horen we hoe het verloop van onze broodwinning er verder uitziet. De kans is aanwezig dat zowel de horeca als de culturele sector gebruikt worden om 2G de samenleving in te duwen. Als ik daar aan denk, krijg ik direct flashbacks naar de USSR waar ik ooit geboren werd. 

Tot 25 januari ga ik vooral iets leuks doen. Met de hond wandelen en oefenen, oefenen, oefenen. Ik hou jullie op de hoogte!!

Deel dit:

De vergeten wetenschapper Cecilia Payne

Afbeelding voor

De kans is groot dat je nog nooit gehoord hebt van Cecilia Payne. Tot ruim een eeuw geleden waren wetenschappers ervan overtuigd dat de zon uit hetzelfde materiaal gemaakt was als de aarde. Maar Cecilia Payne ontdekte na lang onderzoek dat de zon uit waterstof en helium bestond en dus heel anders in elkaar zat als onze aarde. 

Ze schreef er in 1925 aan Harvard een scriptie over. Diverse beroemde astronomen noemen het de beste scriptie in astronomie ooit. Haar begeleidend professor adviseerde haar echter om de essentiële conclusies af te zwakken of zelfs ‘onecht’ te noemen, aangezien ze ingingen tegen de heersende wetenschappelijke mainstream en dat deed ze uiteindelijk. 

Diezelfde professor kwam jaren later via eigen onderzoek tot dezelfde conclusies en publiceerde daar in 1929 over. In een voetnoot noemt hij het baanbrekend werk van Payne. Deze professor wordt daarom nog altijd door veel mensen gezien als de ontdekker van de ware samenstelling van de zon. Dat werd later formeel wel rechtgezet, maar het leed was al geleden want her en der krijgt hij nog altijd die onterechte erkenning. 

Payne werd na veel doorzettingsvermogen en strijd in 1956 de eerste vrouwelijke professor aan Harvard. Ze zorgde ervoor dat onderzoek door vrouwen serieus genomen werd en dat ze gelijkwaardig behandeld werden. 

Ze kwam trouwens op Harvard terecht nadat ze eerst in Engeland aan het prestigieuze Cambridge gestudeerd had. Daar kreeg ze na het afronden van haar studie geen diploma, want tot 1948 hadden vrouwen daar volgens wetenschappers geen recht op, want onderzoek wees uit dat het om een minderwaardig geslacht ging. Inmiddels bekijkt de wetenschap wat breder naar de wereld, waardoor er in de westelijke samenleving wat gelijkwaardiger met vrouwen wordt omgesprongen.

Deel dit:

Werkende moeder

Net als iedere werkende moeder moet ik nogal wat verantwoordelijkheden met elkaar combineren. Dat viel initieel niet mee, maar door de jaren heen heb ik geleerd dat er in een ritme altijd een soort proces ontstaat, met tijd voor elkaar en tijd voor werk. Daarbij heb ik het geluk dat mijn dochter me graag helpt bij een deel van mijn werk: mijn teksten en de techniek, waaronder de audio zoals in de clip.

Doorgaans hanteer ik een tijdsplanning waarbij ik (heel) vroeg op sta om dan dingen te doen die ik alleen moet doen. Zaken die we samen kunnen doen plan ik in, zodat we daar echt ruim de tijd voor hebben. 

We spreken en schrijven beide vloeiend Nederlands, maar onderlinge communicatie geschiedt vaak in het Russisch, omdat we dat vanaf haar geboorte zo hebben gedaan. Mijn dochter spreekt Nederlands met haar vader en Nederlandse familie en Russisch met mij en haar Russische familie. De specifieke termen die betrekking hebben op teksten uit mijn stukken of onderdelen daarvan gaan vanzelfsprekend in het Nederlands. Voor vakjargon gebruiken we algemene Engelstalige theatertermen, waardoor een overleg dan snel een bont geheel van talen wordt. 

Ieder moment dat je met elkaar hebt is zo een klein feestje. Ik geniet daar echt intens van.

Deel dit: