Een luxe duikschool
In 1991 zag ik voor het eerst in mijn leven zwarte mensen. Ik was 21 jaar oud en woonde in een hotel. Ik wist niet wat me overkwam toen ik plotseling tussen diverse groepen lange slanke mensen met grote bruine ogen liep. Ze waren in het wit gekleed en liepen op blote voeten. Ze waren vol emoties en schuifelden uiterst gracieus aan me voorbij.
Later leerde ik dat het een Joodse stam uit Ethiopië was. Tegen betaling mocht Israël de laatste nog levende stamleden met vliegtuigen evacueren. Daar kregen ze 15 dagen voor, maar ze deden het in drie. Zo ontsnapte al die mensen aan een zekere dood. Zoals zij voor mij de eerste zwarte mens in mijn leven waren, was ik voor hen de eerste niet-zwarte Jood.
Toen ik me later verdiepte in die stam, leerde ik dat de Israëliërs tientallen jaren druk zijn geweest met de redding van deze Afrikaanse stam. Het begon eind jaren ’60 met individuen. In auto’s werden ze naar een vliegveld gesmokkeld en daar vluchtten ze met valse papieren.
Een luxe duikschool
In de jaren ’70 besloot Israël de hele stam te evacueren en probeerde te komen tot een samenwerking met Ethiopië die een structurele redding mogelijk maakte. Dat lukte niet waardoor Israël alternatieve oplossingen moest zoeken. In buurland Soedan richtten ze aan de Rode Zee een luxe duikschool op. Talloze Ethiopische vluchtelingen werden daar met vrachtauto’s en bussen naartoe gebracht en vervolgens in de nacht met rubberbootjes overgevaren. Daarna volgde een trektocht door de woestijn, gelijk Mozes die ook maakte.
Van deze operatie schreef een BBC-journalist Berg een zeer informatief boek: Red Sea Spies. Hij schreef het na interviews met talloze betrokkenen waaronder vele Afrikaanse vluchtelingen en Soedanese militairen en politici. Ook interviewde hij Israëlische geheim agenten die bij de luxe duikschool betrokken waren. Red Sea Spies geeft een fantastisch beeld van een hele spannende operatie die ruim tien jaar duurde.
Het boek is later verfilmd en momenteel als “Red Sea Diving Resort” bij Netflix te zien. De film toont de complexiteit van de operatie en is in die hoedanigheid een mooi educatief middel. De vlakke dialogen, stereo-type personages en slecht ontwikkelde karakters maken hem voor de actrice in mij echter minder interessant.
De Ethiopische Luchtbrug
Na de duikschool maakte Israël een stel financiële deals met locale zetbazen. In ruil voor smeergeld mocht Israël met vliegtuigen af en toe enige honderden mensen tegelijk evacueren. De laatste 14.000 vluchtelingen werden in drie dagen geëvacueerd toen ik ook net als vluchteling in Israël was opgenomen.
Om zoveel mogelijk mensen in één keer mee te nemen, sloopten de Israëli’s alle overtollige balast uit de vliegtuigen. Ook de stoelen werden verwijderd. Op 24 mei 1991 werd een wereldrecord gevestigd, want nooit eerder vlogen er zoveel mensen tegelijk in een Boeing 747: 1086. Het wereldrecord werd na landing bijgesteld naar 1088, want onderweg waren er twee babies geboren.
Die Ethiopiërs zag ik de grond kussen toen ze in het hotel aankwamen. Na eeuwen verdrukking en vervolging waren ze eindelijk vrij en veilig.