2024

Lijstjes en jaaroverzichten zijn niet aan mij besteed. Als iemand die in de Sovjet-Unie geboren is, beleef ik deze periode altijd wat minder uitbundig dan in het westen normaal is. Tot 2000 had deze dag nog wel enige magie, maar sindsdien is nieuwjaarsdag eigenlijk een dag als alle anderen.

Op Netflix vind je de film “Mary” die in 100 minuten vertelt over het leven van Maria, moeder van Jezus.

Chanoeka begint dit jaar op eerste Kerstdag en daarmee vallen die feestdagen voor het eerst in misschien wel 20 jaar samen. Traditioneel wordt Kerst uitbundig en met heel veel licht gevierd, denk aan de versierde straten, huizen, kerstmarkten en de talloze kerstborrels.

Bij Apple TV+ vind je Spirited, een ruim 2 uur durende TV-musical in een kersterig thema. Of Bollywood-film. Hoe je het ook noemen wilt: een kleurrijke film met veel liederen en grote dansscenes. De remake van het klassieke kerstverhaal Scrooge (van Charles Dickens), met een twist of twee (maar dan weer niet Oliver Twist).

Afgelopen weekend speelde ik voor de allereerste keer de volledig eigen productie STOKED! in het Engels voor een anderstalig publiek. In de grote zaal zaten sporters uit Duitsland, België, Nederland en Engeland. En dat STOKED! een heuse familievoorstelling is, merkte ik aan de gemiddelde leeftijd van het publiek: die lag ruim onder de 35 jaar.

Tot aan het breken van mijn vliezen, nu 14 jaar geleden, werkte ik in de IT. Daarna ontdekte ik toneel en acteren. Er ging een wereld voor me open. Ik werd als het ware zelf opnieuw geboren.

We zitten in de auto en rijden door een prachtig maar koud coulissen landschap naar de warmte van mijn schoonouders, in een huis op de Duits/Nederlandse grens. Die Achterhoek leer ik pas later kennen, want op dat moment heb ik er geen oog voor.

Het volk wil geen oorlog, lees ik vandaag over Oekraïne en Rusland. Als met het volk de mensen op straat wordt bedoeld, dan denk ik dat het klopt. Maar het volk heeft daar veel minder te willen dan hier in Nederland. Bovendien spelen er andere belangen zodra een land eenmaal in oorlog is.

Mijn Oekraïense grootmoeder was een bron van energie. Ze was een ras optimist. Het glas was altijd half vol. Ze werkte hard en had diverse banen tegelijk. Zo verkocht ze verzekeringen en breidde ze in de avonduren kleding op bestelling. Daarnaast speelde ze accordeon op feesten en partijen.

Als je mijn theatershow Arum dem Fayer hebt bezocht, dan herken je dat citaat wellicht. Het was vroeg, de zon was nog niet op. De dag moest nog gemaakt worden. In de cabine van een vrachtwagen reed ik die prachtige hoofdstad van Nederland binnen. Het gevoel dat ik 30 jaar geleden had is onbeschrijfelijk.

Het Meisner Theaterfestival galmt nog na in mijn hart en hoofd en toch ben ik al weer bezig met de voorbereiding van een nieuwe rol. Voor deze Engelstalige rol moet ik een ontzettende hoeveelheid tekst leren. En vanzelfsprekend is er veel verkenning en afstemming nodig met mijn tegenspeelster uit Engeland.

Voor de nieuwe muziektheatervoorstelling STOKED! schreven we alles zelf. Dat geldt ook voor de muziek en alle liederen. En met ‘we’ heb ik het over een breed team van makers: tekstschrijver, componist, muzikanten, arrangeur, etc. Het is een super interessant proces, dat bij ons veelal begint bij een liedtekst.

Zoals jullie weten ben ik gek op Nederlandse spreekwoorden en gezegden. Tegen heug en meug is zo’n juweeltje dat me vandaag goed past. Heug komt van verheugen en meug is een vervorming van mogen. Het betekent dat je ergens tegenop ziet of dat je iets met grote tegenzin doet.

Van achteren kijk je een koe in de kont. Het is een bekende Nederlandse uitdrukking die zoiets betekent als ‘achteraf bedenken hoe iets had moeten gaan, heeft weinig zin: je kunt toch niet veranderen wat er is gebeurd.’ En zo is het natuurlijk.

Een week geleden speelde ik Arum dem Fayer in de prachtige Synagoge van Zwolle. De afgelopen week kreeg ik daar via de mail en zelfs mondeling nog diverse reacties op. Dat doet me ontzettend goed. Het is voor mij niet een makkelijke voorstelling om te spelen, want ik moet nog altijd over een drempel heen.

Zij zagen Oorlog is de meest intensieve voorstelling die ik speel. Met 75 minuten is het ook de kortste. De zes verhalen die ik in de voorstelling speel zijn enorm Intens. Ik beleef ze door en door, iedere keer weer. Zij zagen Oorlog vind ik een heerlijke voorstelling.

Als ik Arum dem Fayer speel, dan voel ik me doorgaans als een docent die een stuk onbekende geschiedenis komt duiden. Op het podium kruip ik in de huid van familieleden en toon ik een stukje uit hun leven, dat raakt aan een grote historische ontwikkeling.

Op 11 september zat ik in Oss te werken, toen de vliegtuigen het WTC invlogen. Met een collega was ik een complexe software-oplossing aan het opleveren voor het goedkoper maken van medische middelen. Op die locatie waren we afgesloten van de wereld. Het was voor ons een dag als alle anderen.

In een museum bezocht ik een tentoonstelling van menora’s. Dat zijn kandelaars die al sinds de oudheid geassocieerd worden met het Joodse volk. De menora’s in deze tentoonstelling zijn honderden jaren oud en komen van over de hele wereld, ook uit Nederland, België en Duitsland.

In de Verenigde Staten is veel te doen over de rechten van de Oorspronkelijke Bewoners van Amerika. Die Volkeren worden inmiddels erkend, nadat ze honderden jaren genegeerd zijn. Maar er is nog altijd een grote discussie over het land dat ze is afgenomen, of waarvan ze zeggen dat het is afgenomen.