Tweemaal speelde ik mijn theatervoorstelling Zij zagen Oorlog in een overvol huis op Vestingval in het hart van de prachtige Hanzestad Elburg. Het elfdaagse festival geeft met kunst, dans, muziek, eten en theater bezoekers de gelegenheid de geest te verruimen. Ik genoot van de goede organisatie en de gastvrijheid. En de energie die we met elkaar creëerden voelde fantastisch.
Zij zagen Oorlog maakte ik naar aanleiding van verhalen van mijn oma die in Leningrad de belegering meemaakte. Inclusief de aanloop, waarin ze door het rode leger ter werk werd gesteld om loopgraven te graven, duurde haar ellende zo’n 4 jaar, waarvan ze 872 dagen met honger opgesloten zat in haar geboortestad.
Mijn oma maakte verschrikkelijke dingen mee, want dat doet oorlog. De nazi’s waren geen lieverdjes, maar het rode leger ook niet. En de burgers om haar heen net zo min, want een wanhopig mens met honger doet vreemde dingen. Mijn oma had het grootste mededogen met de Duitsers, maar werd onpasselijk bij de gedachte aan oorlog. Dat nooit meer.
De wereld is niet zwart of wit, maar een veelkleurige lappendeken. Ellende ontstaat op het moment dat we niet bereid zijn om naar de ander te luisteren, of wanneer we zelfs weglopen voor een gesprek. Met Zij zagen Oorlog probeer ik dat te laten voelen.
De voorstelling vond plaats in het kerkje Rehoboth, een naam die is afgeleid van het Hebreeuwse woord “wijde plaats” en “verruiming”. De naam staat symbool voor een veilige plaats die gelegenheid biedt voor persoonlijke groei en dat geldt voor het hele festival.
Dank jullie allen voor jullie komst. Dank ook aan de organisaties die zulke geweldige festivals mogelijk maken en aan al die vrijwilligers die zich ervoor uit de naad werken. Ik heb genoten van alle bijzondere ontmoetingen en er voor elkaar zijn.
