Vrede heeft vrouwen nodig

Mijn dochter doet aan eenwieleren. Niet in het circus, maar als sport. Vergelijk het met een mix van skateboarden en BMX. Het is ruw en als je het formeel aanduidt, dan heet het Urban. Er wordt fanatiek gestreden om medailles, maar ze moedigen elkaar ook aan en lenen onderling, wanneer nodig, onderdelen en zelfs peperdure eenwielers. De sport brengt ons gezin voor wedstrijden op vele bijzondere plekken in de wereld, met Bogota in Colombia en Standing Rock in de Verenigde Staten als mooie hoogtepunten. Dit keer bevinden we ons in België, maar wel in Nepalese sferen.

Nepal Delight

Van afstand bekeken zag het restaurant er niet heel attractief uit. Het leek gesloten en het pand oogde wat vervallen. Maar er brandde licht en dat gaf ons een gevoel van opluchting. We hadden het restaurant getipt gekregen van een vriend en die wilde ik niet teleurstellen met de melding dat het dicht was. Een klapbord met “open” maakte een eind aan alle twijfel, een grote pijl wees de weg naar binnen.

De glazen voordeur klemde wat, maar gaf uiteindelijk toegang tot een bijzonder halletje van glas, met daarachter een tiental tafeltjes in een oase van oranje en roze op een lichtblauwe achtergrond. Een handgeschilderd berglandschap op de muren completeerde de vredelievende, gastvrije uitstraling. Achter me trok een dranger de deur tegen de deurpost.

Buiten is het guur, dus ik deed een stap terug om de deur in het slot te duwen. Maar de vriendelijke groet van een serveerster verhinderde dat ik de beweging kon afmaken. We vroegen om een rustig tafeltje, want ik wilde wat lezen. Ze wees ons een plekje onder de trap naar de eerste verdieping en dat zag er prima uit. Terwijl ik ging zitten, zag ik de serveerster de deur in het slot duwen.

Een moment later genoot ik van een zoete Nepalese thee, terwijl ik in een menukaart mijn eten uitzocht. De gerechten waren even kleurrijk, warm en vriendelijk als het restaurant. Dit moet een lief volk zijn, dacht ik. Ik koos een Dal Bhat Tarkari en toen ik mijn ogen dicht deed, proefde de linzensoep al.

De serveerster verwelkomde nieuwe gasten en bracht ze naar een tafeltje. Daarna liep ze naar de deur om die in het slot te duwen. Ze ving mijn blik toen ze terugliep: “Hij klemt, maar de huisbaas wil hem niet repareren.” Daarna kwam ze onze bestelling opnemen.

De Onbekende Oorlogsvrouw

Onder het genot van mijn tweede kop thee overdacht ik dit bezoek aan Leuven. De eerste paar jaar zijn we eigenlijk nooit in de binnenstad geweest, want de sportactiviteiten vinden elders in de stad plaats. De achterkant van het station hadden we gezien, omdat daar, aan een diep gelegen wat schimmig pleintje, een kleine supermarkt zit. Dat is zo’n typisch vergeten buurtje, met bankjes waar mensen wonen, en reizigers die al rennend hun trein proberen te halen, terwijl ze hun best doen om klierende jongeren op e-bikes te ontwijken en door de bedelaars slalommen, pretenderend die niet te zien.

Nu we wat meer tijd voor de omgeving hebben genomen, ontdekten we dat dit het Jeanne Devosplein is, vernoemd naar een Katholieke zuster, tevens mensenrechtenactiviste. Gedurende tientallen jaren vocht ze voor de rechten van vrouwen en kinderen in India. Daar wist ze van huishoudelijk werk een wettelijke erkende baan te maken, waarmee een eind kwam aan de uitbuiting van miljoenen vrouwen en kinderen. In 2005 werd ze voor haar inspanningen genomineerd voor de Nobelprijs van de Vrede, waarna de stad dit toch wat armoedige pleintje hernoemde en haar naam gaf.

Weggestopt tussen alle routes die naar het station leiden, vind je hier, sinds 2021, “De Onbekende Oorlogsvrouw”, een klein monument dat ontroert, geplaatst op initiatief van de Leuvense Vredesbeweging en ontworpen door Liliane Versluys. Met de boodschap “Vrede heeft vrouwen nodig” vraagt het aandacht voor de kwetsbare positie van vrouwen tijdens oorlogen. Zodra moeders het verlies van hun kinderen belangrijker vinden dan martelaarschap, en wapens niet meer gevierd worden, dan is vrede binnen bereik. Als je mijn voorstelling Zij zagen Oorlog hebt gevoeld, dan weet je hoezeer dit thema mij raakt. Jaarlijkse wordt hier op 11 november, de herdenking van de wapenstilstand van de Eerste Wereldoorlog, stilgestaan bij de kracht, het leed en de zorgzame toewijding van vrouwen in tijden van oorlog en conflict.

De Onbekende Oorlogsvrouw lijkt te wijzen naar de ingang van de wat ranzige tunnel die je onder het station door leidt naar de binnenstad, alwaar je overvallen wordt door klassieke herenhuizen en straatkunst waar de rijkdom vanaf spat. En terrassen en winkels nodigen je uit je geld te laten rollen in deze stad die beroemd is vanwege de universiteit, en het hoofdkantoor van InBev, een brouwerij die, net als het Nederlandse Heineken, gespecialiseerd is in het om zeep helpen van familiebedrijfjes. Op een zeer prominente plek vind je ook een grote winkel van de overheid die onze kinderen een coole job belooft. Metershoge posters tonen soldaten met helicopters en vliegtuigen. En jonge mensen die in pantserwagens op hoge snelheid over zandvlakten jagen. De winkel is versierd met camouflagenetten, parachutes en bewapende paspoppen in uniformen van diverse legeronderdelen. De winkel straalt kracht uit en probeert je duidelijk te maken dat je daar bij wil horen. De teksten op de ramen spreken boekdelen: de potentiële gehaktmolen heeft 5500 vacatures, diploma’s niet nodig. Het contrast met het Jeanne Devosplein, dat op een minuut lopen ligt, is levensgroot.

Eet smakelijk

De zorgzame serveerster brengt onze maaltijd. Het is een verzameling kleine gerechten met linzensoep, twee curry’s, wat bladgroenten met fenegriek en het pittig zure achaar. Ik heb er geit bij. En hoewel ik me graag aanpas aan lokale tradities besluit ik het met mes en vork te eten, en niet met mijn vingers, zoals in Nepal gebruikelijk is.

Tijdens het eten komen we eigenlijk toevallig te spreken over de puinhopen in de Nederlandse begroting. De regering tikte in minder dan een uur 100 miljard af voor wapens en wapensystemen, bonnetjes niet nodig. Maar inmiddels wordt er al weken ruzie gemaakt over waar dat geld precies vandaan moet komen. Links en rechts waren het vrij vlot eens over zware bezuinigingen op ouderen, zorg en onderwijs. Een no-brainer, zoals dat heet. En ze vinden ook dat politici en koningshuis riant gecompenseerd moeten worden vanwege de oplopende kosten van boodschappen. Zij wel, want de bewoners van het pluche weten heel goed wie ze te vriend moeten houden. En zo gaat de rekening voor al dat moordtuig bijna vanzelfsprekend weer naar boeren, verpleegsters en stratenmakers. En zodra het wapentuig er is, dan komen ze voor onze kinderen. Want het uitgeven van andermans geld is net zo makkelijk als het betalen met andermans bloed.