Einde van Novaya Gazeta in Rusland

In Rusland beëindigde Novaya Gazeta, de enige echte onafhankelijke krant van het land, vandaag haar activiteiten. Na 33 jaar werd de redactie gesloten en ging het kantoor voor de allerlaatste keer op slot. Alles onder druk van de Russische overheid, die de kritische verslaggeving zat is.

Novaya Gazeta werd opgericht in 1993. Ik had net mijn vliegticket naar Polen gekocht van waar uit ik liftend naar Amsterdam zou gaan, maar woonde nog in Israël. Die vrijheid dank ik aan Gorbatsjov die het IJzeren Gordijn op een kiertje zette, waardoor we konden ontsnappen. De man met de wijnvlek won in 1990 de Nobelprijs voor de Vrijheid en met de geldprijs die daaraan gekoppeld was, financierde hij de opstart van deze onafhankelijke krant.

Onder luid applaus van lezers, leveranciers en omwonenden verlieten de medewerkers op maandag 9 november hun kantoor. De Russische rockband DDT speelde “Eto vsyo” (Dat is het dan voor nu), hetgeen impliceert dat de krant nu niet meer bestaat, maar mogelijk ooit terugkomt (want het idee blijft).

Het laatste wapenfeit van de krant is een 90 minuten durende reportage over een Rus die in Siberië in de 2e wereldoorlog omgekomen soldaten herbegraaft. De gesneuvelde soldaten zijn indertijd gewoon genegeerd en daarna in de winterwoestenij vergeten. Zijn zoon vocht als vrijwilliger voor de beruchte Russische Wagner eenheid tegen Oekraïne en kwam daarbij om. Novaya Gazeta ziet veel parallellen tussen de communistische overheid van toen en het regime van Poetin nu.

Al jaren speel ik een deel van mijn theatervoorstellingen voor goede doelen, veelal gericht op culturele educatie voor kinderen in oorlogsgebieden. Maar ik ondersteun ook wat onafhankelijke media, variërend van onafhankelijke journalisten in Wit-Rusland en Oekraïne tot - inderdaad - Novaya Gazeta.

Rusland gaat ze missen.

De wereld kan de krant lezen via het Europese zusje Novaya Gazeta Europe, die in Letland zetelt.