Actualiteit

Rafelrandjes van de AfD boven de ellende van vroeger

20 september 2026

Het leven in een socialistische heilstaat, zoals de DDR (of de USSR, waar ik vandaan kom), was geen pretje. Er was armoede en repressie. Als burger had je geen rechten. Je moest het doen met beloften en hopen dat de politie (militia) zich op straat niet aan je vergreep. Veel Duitse stemmers verkiezen nu de extremistische rafelrandjes van de AfD, boven die ellende van vroeger waar ze nu weer in beland zijn.

Vijand van de Staat

Als je in de USSR vragen stelde over het socialistische bewind, dan was je een verrader, een vijand van de staat. Je werd op lijstjes gezet en dubbel in de gaten gehouden. In iedere flat woonden meerdere bewoners die tegen betaling elke stap van je aan de overheid rapporteerden. Dus in je eigen huis fluisterde je en zodra de voordeur open ging, dan was je tenminste neutraal. Maar als je eenmaal op zo’n lijstje stond, dan liet de staat op elke manier blijken dat ze de baas over je was. En ging een medewerker van de staat daarin te ver, bv door je in elkaar te slaan (of te verkrachten), dan vond je er niets van terug in de krant. En als het er wel in stond dan werd er geschreven dat je het er als crimineel zelf naar had gemaakt. Ik kan me niet voorstellen dat dit in de DDR anders was.

Weggezet als boze burger

Zolang het politieke links en midden die kiezers blijft wegzetten als criminelen en domme, boze burgers, voeden ze dat negatieve gevoel dat die inwoners hebben over de Staat. Dat veel media daar kritiekloos achteraan loopt bevestigt voor die mensen dat ze weer tweederangsburger zijn. Voor die stemmer is de overheid en TV één pot nat, net als vroeger. Ze zijn niet boos, niet teleurgesteld, maar voelen zich ondergewaardeerd en onderdrukt. Het is als in de jaren ’50. Dat een groot deel van de “keurige” westerse politici en media dat niet lijkt te begrijpen is een prachtig bewijs van het fijne en onschuldige leven dat ze altijd hebben gehad.

Blindheid door Westerse privileges

Veel westerse politici leiden door dat privilege aan blindheid, waaruit een bepaald naïef beleid voortkomt. De meesten van die politici zijn zelf nog nooit onderdrukt, of vervolgd. Ze zijn nog nooit opgepakt door een overheid die alles met hen had kunnen doen, zonder dat er een haan naar kraaide. Ze hebben geen idee van wat dat totale gevoel van machteloosheid bij iemand achterlaat en hebben geen respect voor een onwelgevallige mening.

Ayaan Hirsi Ali was het troetelkind van links Nederland, tot ze “De Zoontjesfabriek” presenteerde. In die bundel met essays beschrijft ze hoe ze in Somalië als negenjarige werd voorbereid op de rest van haar leven: "Wat moest ik met mijn leven op aarde? Zoontjes baren! Een zoontjesfabriek worden.” Hoon viel haar ten deel, want niemand zat te wachten op haar ervaringen. Het boekje noemden ze een uiting van radicalisme. Veel politieke collega’s namen afstand van haar, want ze konden zich niet verplaatsen in de ervaring van die jonge Somalische.

Ayaan voelde zich niet gehoord (zelfs bedreigd) en vertrok uit Nederland, een luxe die de meeste Oost-Duitsers niet hebben. Velen hebben een vakopleiding, dus kunnen niet ergens op een buitenlandse universiteit een baantje scoren. Ze zijn ook niet rijk genoeg om elders te welkom te zijn. En vanwege hun EU-paspoort zal niemand ze opnemen als vluchteling. Dus rest hen twee opties. Voor een gewelddadige opstand, zoals Berlijn 1953, zit de pijn nog niet diep genoeg. En dus geven ze de stembus de voorkeur van de twijfel.